'Het was tijd ons beleggingsbeleid te wijzigen'

Pensioenfonds Zorg en Welzijn heeft een nieuw beleggingskader ontwikkeld samen met partner PGGM. PGGM's Managing Director Strategy Jaap van Dam legde onlangs aan Responsible Investor uit waarom een nieuw beleid, met veel aandacht voor duurzaamheid en de lange termijn, noodzakelijk is. 'PFZW kan duurzaamheid niet beschouwen als een externe factor.'

In de media

​Stel: je kunt als pensioenfonds met een schone lei beginnen. Welke uitgangspunten zou je dan nemen voor je beleggingskader? PGGM en PFZW hebben dat anderhalf jaar lang samen onderzocht in het project White Sheet of Paper. Jaap van Dam vertelde onlangs in Responsible Investor over de aanleiding en uitkomsten van deze zoektocht en hoe beide partners het nieuwe beleggen de komende jaren handen en voeten willen geven.

Op één lijn

PGGM en PFZW voelden de noodzaak om als pensioenfonds en uitvoerder - tot 2008 opereerden ze als één organisatie - op één lijn te zitten als het om de uitgangspunten van het beleggingsbeleid gaat. De financiële crisis en de nasleep ervan leidden bovendien tot een reeks vragen, aldus Van Dam tegen Responsible Investor: 

  • Is de efficiënte markthypothese, die ervan uitgaat dat de financiële markten alle relevante informatie en verwachtingen in de prijzen verwerken, nog relevant voor ons? 
  • Hoe gaan we om met een toekomst waarin zowel het uit te zetten kapitaal als het rendement daarop dreigt af te nemen? Hoe spelen we in op het afnemende vertrouwen in pensioenregelingen dat ons mandaat aantast?
  • Spelen we voldoende in op de trend richting duurzaamheid in de reële economie?

Belangrijke uitkomsten

Volgens Van Dam heeft het onderzoek, dat redelijk filosofisch van aard was, drie belangrijke uitkomsten opgeleverd. Het bestuur van PFZW heeft de volledige verantwoordelijkheid op zich genomen voor de uitgangspunten van het beleggingsbeleid, het project heeft gezorgd voor een krachtige, door beide partners gehanteerde taal en het leverde bovendien een set beleggingsprincipes op die de lessen van de financiële crisis combineert met de wens om duurzaamheid stevig te verankeren in de investeringsbeslissingen. 

Efficiëntemarktdenken verlaten

Van Dam stelt vast dat bij ongewijzigd beleggingsbeleid de rendementen op lange termijn onvoldoende zullen zijn om de toezeggingen van het pensioenfonds te kunnen waarmaken. ‘Dan is het tijd om je beleid te wijzigen. We hebben bewust besloten het efficiëntemarktdenken te verlaten. Het nieuwe beleggingskader gaat uit van een dynamische allocatie van middelen en geeft de voorkeur aan de selectie van individuele beleggingen boven de benchmarks waar institutionele beleggers zich in de regel op concentreren.’

Duurzaamheid

Het nieuwe beleggingskader van PFZW zet ook stevig in op een duurzame wereld. Enerzijds omdat het dat als zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid beschouwt, maar Van Dam ziet het ook als voorwaarde voor voldoende rendement op lange termijn. ‘PFZW kan duurzaamheid niet beschouwen als een externe factor. Bovendien kan het, gezien zijn omvang, een behoorlijke impact hebben met zijn beleggingen.’
Volgens Van Dam moet PFZW daarom soms uitdagende keuzes maken om bepaalde investeringen te doen en andere juist te laten. ‘We hebben in het verleden te lang het feit veronachtzaamd dat we met de allocatie van kapitaal wel degelijk een grote invloed hebben op de economie en maatschappij.’ Van Dam vergelijkt het met de industrie, waar tot in de jaren zeventig externe effecten als milieuverontreiniging werden genegeerd, terwijl die later onderdeel werden van de bedrijfsvoering en daarmee van de kosten daarvan. ‘Ik denk dat eigenaren van omvangrijke beleggingsportefeuilles nu in dat proces zitten.’

Overdragen aan fondsmanagers 

Van Dam benadrukt dat het nieuwe beleggingskader externe fondsmanagers niet in detail de wet zal voorschrijven, maar voornamelijk de strategie op hoofdlijnen uitzet. ‘Als je dat goed kunt overbrengen op fondsbeheerders, kun je de besluitvorming aan hen delegeren zodat jij je kunt richten op de strategie. Daar willen we de komende jaren naartoe, al moeten we daarvoor in de praktijk de manier verbeteren waarop we onze uitgangspunten aan de managers overdragen. Je ziet ook pensioenfondsen die langetermijnrelaties aanknopen met een beperkt aantal fondsbeheerders, dat kan ook een manier zijn om dit probleem op te lossen.’

Volgende fase

De filosofische bevindingen van project White Sheet of Paper moeten de komende drie jaar worden vertaald in de praktijk, zegt Van Dam. PFZW heeft inmiddels het Strategisch Beleggingsplan 2014-2020 vastgesteld, waarmee het beleggingskader geleidelijk zal worden omgezet in beleid en de implementatie daarvan. Van Dam noemt uitgangspunten als een duidelijk mandaat voor fondsmanagers, dat ze een kritische houding opdraagt tegenover hun deelnemingen, en het samenstellen van eigen benchmarks door PFZW, waarin financiële en duurzaamheidsdoelstellingen het juiste gewicht krijgen. Ook het aanhouden van een beperkter portfolio van beleggingen waarvan PFZW een grondige kennis heeft, kan bijdragen aan de doelstellingen. ‘Kosten zijn tenslotte ook een belangrijk onderdeel van het rendement en moeten daarom in de hand worden gehouden. Om kort te gaan: we willen de ambities rechtstreeks verbinden met het vermogensbeheer.’ 

Directeur Strategisch Beleggingsadvies

Geef uw reactie