Europa’s route naar duurzame concurrentiekracht

Een concurrerend Europa heeft succesvolle transities nodig, en succesvolle transities kunnen Europa’s concurrentiekracht versterken. Als langetermijnbelegger zetten wij ons in om maatschappelijke transities te ondersteunen en investeren wij in bedrijven die goed gepositioneerd zijn voor de lange termijn.

Tegelijk erkennen we dat deze transities niet eenvoudig zijn. Bedrijven, noch beleidsmakers, noch beleggers kunnen deze uitdagingen alleen oplossen. Daarom hebben we op 9 september, samen met de Pensioenfederatie, APG en MN, een stakeholderbijeenkomst in Brussel georganiseerd om verschillende perspectieven samen te brengen en te verkennen hoe we kunnen samenwerken aan een belegbaar klimaat dat Europa’s strategische transities versnelt en zijn concurrentiekracht versterkt.

Wat beleggers nodig hebben 
Europa heeft geen gebrek aan technologie of kapitaal. De uitdaging is niet het vinden van oplossingen, maar het creëren van de voorwaarden om deze op te schalen. Daarvoor is een beleids- en marktomgeving nodig die bedrijven en beleggers vertrouwen geeft om langetermijnbeslissingen te nemen.

Tegelijk moeten beleggingskansen zo worden gestructureerd dat ze aansluiten bij de risico-rendementseisen van institutionele beleggers met een lange termijn horizon. Geraldine Leegwater, CEO PGGM Investment Management, lichtte toe dat voor langetermijnbeleggers drie voorwaarden in het bijzonder belangrijk zijn: beleidsstabiliteit, effectieve marktsignalen en vraagcreatie.

Een van de belangrijkste voorwaarden is beleidsstabiliteit. Europa’s transitie vraagt om investeringen met een horizon van tien, twintig of zelfs dertig jaar. Of het nu gaat om hernieuwbare energie, industriële decarbonisatie, elektriciteitsnetten, laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen of opkomende schone technologieën, beleggers hebben vertrouwen nodig dat de algemene koers duidelijk blijft.

Een tweede essentieel element is het bestaan van effectieve marktsignalen. Voor langetermijnbeleggers ondersteunt een geloofwaardige en voorspelbare koolstofprijs beslissingen tot kapitaalallocatie en helpt deze de businesscases voor veel transitie-gerelateerde investeringen te onderbouwen. In dat verband is het bemoedigend dat de Europese Commissie, ondanks druk vanuit delen van het bedrijfsleven en bredere economische zorgen, zich blijft inzetten voor koolstofbeprijzing en voor de afstemming van het ETS voorstel op de EU klimaatdoelstelling voor 2040.

Van innovatie naar opschaling
Vraagcreatie is minstens zo cruciaal. Innovatie aan de aanbodzijde alleen zal de transitie waarschijnlijk niet in het vereiste tempo realiseren. Bedrijven zullen alleen investeren in nieuwe technologieën, productiefaciliteiten en infrastructuur als zij geloven dat er voldoende toekomstige vraag zal zijn.

Daarom zijn duidelijke en geloofwaardige vraagsignalen zo belangrijk. Of het nu gaat om elektrische mobiliteit, hernieuwbare energie, duurzame vliegtuigbrandstoffen of koolstofarme industriële producten, beleggers en bedrijven hebben vertrouwen nodig dat markten zich blijven ontwikkelen. Europa heeft in veel van deze domeinen al langetermijnpaden vastgesteld. Het vasthouden aan die commitments vormt een belangrijke basis voor toekomstige investeringen.

Voor langetermijnbeleggers is de boodschap relatief eenvoudig. Het kapitaal is beschikbaar. Maar het mobiliseren ervan op de schaal die Europa nodig heeft, hangt af van het creëren van een omgeving die wordt gekenmerkt door stabiliteit, voorspelbaarheid en geloofwaardige marktsignalen. Als die voorwaarden aanwezig zijn, kan privaat kapitaal een krachtige motor worden voor Europa’s concurrentiekracht, energiezekerheid en klimaatdoelen.

Levendige discussie met marktleiders
Tijdens de paneldiscussie brachten we vier bedrijven samen die voorop lopen in Europa’s industriële en energietransitie. Drie van deze bedrijven maken deel uit van onze infrastructuur- en Climate and Energy Transition Solutions (CETS) portefeuille: Stockholm Exergi, RIFT en Elyse Energy.

 Het vierde bedrijf was ArcelorMittal, dat het perspectief van Europa’s moeilijk te verduurzamen industrieën inbracht.

• Stockholm Exergi is het stadsverwarmingsbedrijf van Stockholm, gezamenlijk eigendom van de gemeente Stockholm en een investeerdersconsortium waarin onder meer APG en PGGM deelnemen. Begin 2025 nam het bedrijf het definitieve investeringsbesluit voor de bouw van Europa’s grootste BECCS installatie (Bio Energy with Carbon Capture and Storage), die aanzienlijk zal bijdragen aan permanente negatieve emissies door CO₂ uit de atmosfeer te verwijderen.
• RIFT is een Eindhovense scale up die Iron Fuel Technology ontwikkelt, waarbij aardgas wordt vervangen door ijzerpoeder om koolstofvrije industriële hogetemperatuurwarmte te leveren. Het bedrijf bereidt de bouw van zijn eerste commerciële productiefaciliteit in Antwerpen voor. PGGM is een belangrijke investeerder naast Invest NL, terwijl het project ook steun heeft ontvangen van het European Innovation Fund.
• Elyse Energy is een Franse ontwikkelaar van duurzame brandstoffen en koolstofarme moleculen, waaronder e methanol en duurzame vliegtuigbrandstof (SAF), voor de maritieme, luchtvaart- en industriële sector. Het bedrijf ontwikkelt productieprojecten in Frankrijk, Spanje en Portugal.
• ArcelorMittal is ’s werelds grootste staalproducent en speelt een cruciale rol in Europa’s industriële basis. Als een van de meest moeilijk te verduurzamen sectoren staat staal centraal in zowel Europa’s concurrentiekracht als zijn decarbonisatieambities. ArcelorMittal investeert in staalproductietechnologieën met een lagere koolstofvoetafdruk.

Tijdens de discussie verkenden we de belangrijkste barrières die deze bedrijven ervaren bij het opschalen van hun oplossingen, de voorwaarden voor het creëren van levensvatbare businesscases, de respectieve rollen van publiek en privaat kapitaal, en het beleid dat het meest bepalend is voor het versnellen van Europa’s strategische transities.

Perspectief van de Europese Commissie
Tot slot benadrukte Han ten Broeke, Head of Cabinet van commissaris Hoekstra, het belang van klimaatbestendigheid en klimaatbeleid na een zomer met ernstige hittegolven in heel Europa. Volgens hem is klimaatbestendigheid niet alleen een klimaatvraagstuk, maar ook een kwestie van Europa’s toekomstige welvaart en concurrentiekracht. 

Hij wees op het ETS voorstel van de Commissie eerder deze zomer als een belangrijke stap om de energietransitie te versnellen en de EU klimaatdoelstellingen voor 2040 en 2050 te realiseren, waarbij hij het belang onderstreepte van een pragmatische aanpak die Europese industrie in staat stelt concurrerend te blijven gedurende de transitie.